Współrzędne: 50°05'16″N 14°25'16″E / 50.08778, 14.42111

Praga Praha
Herb Pragi Flaga Pragi
Widok na Małą Stranę, Most Karola i Stare Miasto
Państwo	Czechy
Kraj	miasto wydzielone
Burmistrz	Pavel Bém (ODS)
Powierzchnia	496 km²
Położenie	50° 5' 16 '' N 14° 25' 16'' E
Wysokość	185 – 399 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	1 226 697 2408 os./km² 1 964 750
Nr kierunkowy	2
Kod pocztowy	100 00 – 199 00
Tablice rejestracyjne	A
Podział miasta	22 dzielnice
Miasta partnerskie	Oficjalne Bamberg Barcelona Berlin Bilbao Bruksela Buenos Aires Chicago Frankfurt nad Menem Hamburg Jasło Kioto Moskwa Nîmes Norymberga Paryż Phoenix Sankt Petersburg Tajpej Nieoficjalne Birmingham Bratysława Budapeszt Cali Helsinki Jerozolima Kopenhaga Lizbona Rotterdam Ryga Wiedeń Wilno
Położenie na mapie Czech Praga Praha
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Praga Praha w Wikicytatach
Strona internetowa miasta

Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag, ang. Prague) – stolica i największe miasto Republiki Czeskiej. Znajduje się w centralnej części kraju, nad rzeką Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

Praga jest ośrodkiem administracyjnym, przemysłowym, handlowo-usługowym, akademickim, turystycznym i kulturalnym o znaczeniu międzynarodowym. Jest siedzibą większości czeskich urzędów centralnych (w tym parlamentu, prezydenta i rządu), związków wyznaniowych działających na terenie Czech, a także licznych firm, stowarzyszeń, organizacji i uczelni wyższych. Stanowi najważniejszy w skali kraju węzeł drogowy i kolejowy, posiada również międzynarodowy port lotniczy i sieć metra.

Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają średniowiecza: Starego Miasta, Nowego Miasta, Josefova, Małej Strany i Hradczan – siedziby władców czeskich. Od 1992 r. zabytkowe centrum miasta znajduje się liście światowego dziedzictwa UNESCO. Ze względu na bogactwo atrakcji, należy do najchętniej odwiedzanych miast Europy.

Według danych z 2008 r., liczba ludności miasta wynosi 1 226 697 osób (1 miejsce w Czechach), natomiast powierzchnia – 496 km² (również 1 miejsce w Czechach). Praga oficjalnie podzielona jest na dziesięć obwodów, które z kolei dzielą się na dzielnice. Obszar metropolitalny Pragi liczy, według danych Eurostatu z 2004 r., 1 964 750 mieszkańców.

Spis treści 1 Historia 2 Zabytki i atrakcje turystyczne 3 Znane dzielnice 4 Kościoły 5 Uczelnie wyższe 6 Sport w Pradze 7 Słynni urodzeni w Pradze 8 Zobacz też 9 Linki zewnętrzne

edytuj Historia

Pierwszymi mieszkańcami terenów nad Wełtawą, były osiedlające się tu od ok. 500 roku p.n.e., plemiona celtyckie. Zostały one stopniowo wyparte przez napływający pomiędzy IX a VI wiekiem p.n.e germański lud Markomanów. Pierwsze plemiona słowiańskie przybyły na te tereny ok. 500 roku. Walki o dominacje doprowadziły ok. 800 roku do władzy dynastię Przemyślidów, którzy założyli tu miasto. Wznieśli oni dwie warowne osady: Zamek Praski i Wyszehrad. Od 973 roku Praga była siedzibą pierwszego biskupstwa na tych terenach, podległego metropolii mogunckiej. Szczególny rozkwit miasto osiągnęło za rządów Karola IV. Założył on tu pierwszy w środkowej Europie uniwersytet – Carolinum. W roku 1344 praskie biskupstwo zostało podniesione w hierarchii kościelnej do rangi arcybiskupstwa. Od 1526 pozostawało pod rządami Habsburgów, jako jedna ze stolic ich monarchii. W 1419 roku miała tam miejsce słynna defenestracja katolików (wojny husyckie), zaś w 1618 roku podobne wydarzenie (wyrzucenie przez okno namiestników cesarza) stało się bezpośrednią przyczyną wojny trzydziestoletniej. W wyniku klęski czeskich protestantów pod Białą Górą w 1620 Praga jako stolica Królestwa Czeskiego traci swoje znaczenie i na długie lata pozostaje w cieniu Wiednia. W tym też okresie społeczność niemieckojęzyczna odgrywa w mieście (niem. Prag) rolę dominującą, zaczęło się to zmieniać dopiero w XIX wieku, podczas czeskiego odrodzenia narodowego.

W 1784 r. w jedno miasto połączno pięć wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów: Stare Miasto, Nowe Miasto, Josefov, Małą Stranę i Hradczany.

W 1848 roku powstanie (w czasie Wiosny Ludów). Pod koniec XIX wieku wybudowano wiele reprezentacyjnych budynków; powolne odzyskiwanie znaczącej pozycji w monarchii Habsburgów. W tym czasie miasto było już dwujęzyczne, a Czesi i Niemcy funkcjonowali praktycznie równolegle (podwójne – czeskie i niemieckie – były uczelnie, teatry itp.).

W 1918 stolica nowo utworzonej Czechosłowacji. W latach 1939-45 okupowana przez Niemcy, wyzwolona w 1945. W 1968 roku główna arena praskiej wiosny. W roku 1993 po odłączeniu się Słowacji, miasto zostało stolicą Republiki Czeskiej. Obecne motto Pragi to Praga Caput Rei Publicae (wcześniej: Praga caput regni).

edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne

W 1992 r. zabytkowe centrum Pragi zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Praga jest uważana za jedno z najbardziej atrakcyjnych miast Europy, z tego względu corocznie odwiedzają ją liczne rzesze turystów. W mieście znajduje się ponad 20 muzeów i prawie 100 galerii. Niektórymi z atrakcji turystycznych są:

• Hradczany z zamkiem oraz gotycką katedrą św. Wita, św. Wacława i św. Wojciecha (św. Adalberta);
• Złota Uliczka w Pradze;
• Malá Strana – pełna kościołów, pałaców i ogrodów oraz urokliwych uliczek;
• barokowy kościół św. Mikołaja z XVIII wieku na Malostranské náměstí;
• Loreta;
• Stare Miasto na prawym brzegu Wełtawy;
• Ratusz Staromiejski (XIV wiek) ze słynnym zegarem astronomicznym Orloj na Staroměstské náměstí;
• Týnský Chrám – Kościół Marii Panny przed Tynem, kiedyś centrum husytyzmu;
• Ratusz Nowomiejski (XV wiek);
• różne miejsca powiązane z Franzem Kafką;
• Most Karola;
• ściana Johna Lennona;
• dzielnica żydowska Josefov;
• wzgórze Wyszehrad;
• Wzgórze Petřín;
• praski metronom;
• wieża telewizyjna z platformą widokową, w dzielnicy Žižkov;
• Galeria Narodowa Sztuki Europejskiej (kolekcje malarstwa europejskiego);
• Galeria Narodowa w Pradze;
• liczne zabytkowe piwiarnie np. U Fleků, U Kocoura czy U sv. Tomaše;
• "Tańczący dom" nad Wełtawą;
• Stadion Strahov;
• Synagogi Pragi;
• ogród zoologiczny;
• ogrody botaniczne.
• Brama Prochowa

edytuj Znane dzielnice

 Osobny artykuł: Dzielnice Pragi.

• Holešovice
• Hradčany
• Josefov
• Karlín
• Libeň
• Malá Strana
• Nové Město
• Smíchov
• Staré Město
• Vinohrady
• Vršovice
• Vyšehrad
• Zbraslav
• Žižkov

edytuj Kościoły

• Klementinum,
• Kościół husycki,
• Kościół Narodzenia,
• Kościół Zbawiciela,
• Loreta,
• Kościół Marii Panny przed Tynem,
• Kościół Marii Panny,
• Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy,
• Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej,
• Kościół Matki Bożej Śnieżnej,
• Kościół Panny Marii Anielskiej,
• Kościół Panny Marii Pod Łańcuchem,
• Kościół św. Barbary,
• Kościół św. Castulusa,
• Kościół św. Cyryla i Metodego,
• Kościół św. Ducha,
• Kościół św. Franciszka,
• Kościół św. Gawła,
• Kościół św. Idziego,
• Kościół św. Ignacego,
• Kościół św. Jakuba,
• Kościół św. Jana na Skałce,
• Kościół św. Jerzego,
• Kościół św. Józefa,
• Kościół św. Krzyża,
• Kościół św. Małgorzaty,
• Kościół św. Marcina w Murze,
• Kościół św. Mikołaja na Malej Stranie,
• Kościół św. Mikołaja na Starym Mieście,
• Kościół św. Rocha,
• Kościół św. Tomasza,
• Kościół św. Trójcy,
• Kościół św. Włodzimierza.

edytuj Uczelnie wyższe

• Uniwersytet Karola
• Akademia Muzyczna w Pradze
  • Wydział Filmowy i Telewizyjny

edytuj Sport w Pradze

• Żużel
  • Drużyna Olymp Praga jest wielokrotnym mistrzem Czechosłowacji i Czech
  • Od 1997 rokrocznie na Stadionie Marketa odbywa się Grand Prix Czech – jeden z turniejów wyłaniających mistrza świata.
• piłka nożna
  • Bohemians 1905, Slavia Praga, Sparta Praga, Viktoria Žižkov
• hokej na lodzie
  • Slavia Praga, Sparta Praga,

p • d • e Żużlowe Grand Prix Czech Stadion Marketa (Praga): 1997 • 1998 • 1999 • 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009

edytuj Słynni urodzeni w Pradze

• Franz Kafka (1883)
• Václav Havel (1936)
• Helena Vondráčková (1947)

edytuj Zobacz też

• Cmentarz ewangelicki na Strasznicach
• Metro praskie
• Port lotniczy Praga
• Tramwaje w Pradze
• Stacje kolejowe: Praha-Bĕchovice, Praha-Hostivař, Praha-Komořany, Praha-Krč, Praha-Satalice, Praha-Zbraslav, Praha-Řeporyje.

edytuj Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna miasta (ang.)

p • d • e Czeskie obiekty na liście dziedzictwa UNESCO Zabytkowe centrum miasta Český Krumlov • Zabytkowe centrum Pragi • Zabytkowe centrum miasta Telč • Sanktuarium pielgrzymkowe św. Jana Nepomucena (Zelená Hora) • Kutná Hora - Stare Miasto z kościołem św. Barbary i katedra Mariacka w dzielnicy Sedlec • Krajobraz kulturowy posiadłości książąt Lichtenstein w regionie Lednice-Valtice • Ogrody i renesansowo-barokowy zamek biskupów ołomunieckich w Kromieryżu • Wieś Holaszowice z zespołem późnobarokowej architektury • Litomyšl - renesansowo-barokowy zamek wraz z ogrodami • Kolumna św. Trójcy w Ołomuńcu • Willa Tugendhatów w Brnie według projektu Miesa van der Rohe • Dzielnica żydowska i bazylika św. Prokopa w Třebíč

p • d • e Podział administracyjny Republiki Czeskiej Kraje hradecki • karlowarski • liberecki • morawsko-śląski • ołomuniecki • pardubicki • pilzeński • południowoczeski • południowomorawski • środkowoczeski • ustecki • Wysoczyzna • zliński Miasto wydzielone Praga Zobacz też: Okręgi terytorialne w Republice Czeskiej

p • d • e Europejskie Stolice Kultury Lata 80. XX wieku Lata 90. XX wieku Lata 2000-2002 Lata 2003-2009 Lata 2010-2019 1985   Ateny 1986   Florencja 1987   Amsterdam 1988   Berlin Zachodni 1989   Paryż 1990   Glasgow 1991   Dublin 1992   Madryt 1993   Antwerpia 1994   Lizbona 1995   Luksemburg 1996   Kopenhaga 1997   Saloniki 1998   Sztokholm 1999   Weimar 2000  Reykjavík 2000  Bergen 2000  Helsinki 2000  Bruksela 2000  Praga 2000  Kraków 2000  Santiago de Compostela 2000  Awinion 2000  Bolonia 2001  Rotterdam 2001  Porto 2002  Brugia 2002  Salamanka 2003  Graz 2004  Genua 2004  Lille 2005  Cork 2006  Patras 2007  Luksemburg 2007  Sybin 2008  Liverpool 2008  Stavanger 2009  Wilno 2009  Linz 2010  Essen 2010  Pecz 2010  Stambuł 2011  Turku 2011  Tallinn 2012  Guimarães 2012  Maribor

p • d • e Stolice Europy Stolice niepodległych państw Amsterdam (konstytucyjna), Holandia • Andora, Andora • Ateny, Grecja • Belgrad, Serbia • Berlin, Niemcy • Berno, Szwajcaria • Bratysława, Słowacja • Bruksela, Belgia • Budapeszt, Węgry • Bukareszt, Rumunia • Dublin, Irlandia • Haga (siedziba rządu), Holandia • Helsinki, Finlandia • Kijów, Ukraina • Kiszyniów, Mołdawia • Kopenhaga, Dania • Lizbona, Portugalia • Londyn, Wielka Brytania • Lublana, Słowenia • Luksemburg, Luksemburg • Madryt, Hiszpania • Mińsk, Białoruś • Monako, Monako (państwo-miasto) • Moskwa, Rosja • Oslo, Norwegia • Paryż, Francja • Podgorica, Czarnogóra • Praga, Czechy • Reykjavík, Islandia • Ryga, Łotwa • Rzym, Włochy • San Marino, San Marino • Sarajewo, Bośnia i Hercegowina • Skopje, Macedonia • Sofia, Bułgaria • Sztokholm, Szwecja • Tallinn, Estonia • Tirana, Albania • Vaduz, Liechtenstein • Valletta, Malta • Warszawa, Polska • Watykan, Watykan (państwo-miasto) • Wiedeń, Austria • Wilno, Litwa • Zagrzeb, Chorwacja Stolice terytoriów zależnych i państw nieuznawanych Douglas, Wyspa Man • Gibraltar, Gibraltar • Longyearbyen, Svalbard • Prisztina, Kosowo • Saint Helier, Jersey • Saint Peter Port, Guernsey • Thorshavn, Wyspy Owcze • Tyraspol, Naddniestrze